Chuyện 8 năm nữa: Canada và World Cup 2026

Liên danh Canada, Mỹ, Mexico giành quyền đăng cai World Cup 2026. Ảnh: SB Nation

Kết quả là liên danh 3 nước Bắc Mỹ gồm Canada, Hoa Kỳ và Mexico đã vượt qua Morocco với tỉ lệ phiếu 134-65 để chính thức trở thành những đồng chủ nhà World Cup 2026. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử FIFA trao quyền đăng cai cho liên danh 3 nước.

Mexico đã hai lần tổ chức World Cup vào năm 1970 và 1986. Hoa Kỳ là nước chủ nhà World Cup 1994. Nhưng với Canada, đây sẽ là lần đầu tiên. Họ từng thất bại một lần trong cuộc chạy đua đăng cai World Cup 1986, cũng là World Cup duy nhất mà đội tuyển bóng đá Canada được tham gia, nhưng họ thua cả 3 trận và bị loại từ vòng bảng trước các đối thủ Liên Xô, Pháp và Hungary.

Do có tới 3 nước đăng cai, tới giờ FIFA vẫn chưa xác nhận chính thức là họ sẽ nghiễm nhiên được miễn vòng loại. Tuy nhiên, với việc giải đấu được mở rộng từ 32 lên 48 đội vào 8 năm nữa, khả năng Canada góp mặt là không hề nhỏ, dù có phải đá loại hay không. Theo kế hoạch, Canada và Mexico dự kiến tổ chức mỗi nước 10 trận, và Hoa Kỳ sẽ phụ trách 60 trận, nhưng đây chưa phải quyết định cuối cùng. FIFA sẽ lựa chọn ra 16 thành phố chính thức tổ chức các trận đấu trong 23 thành phố ứng viên của 3 quốc gia đồng chủ nhà. Edmonton, Toronto và Montreal là 3 thành phố nhà ứng viên của Canada.

Steven Reed, chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Canada, nói quyết định của FIFA là “một vinh dự và đặc quyền chưa từng có”. Còn Thủ tướng Justin Trudeau tự hào: “Đây là một cơ hội để đưa thế giới lại gần nhau và làm nổi bật những điều tốt đẹp giữa Canada, Mexico và Hoa Kỳ”.

Giá nào cho Canada để có World Cup 2026?

Theo ước tính của Liên đoàn Bóng đá Hoa Kỳ, World Cup 2026 có tiềm năng đóng góp 5 tỉ USD vào các nền kinh tế, bao gồm khả năng tạo ra 40.000 việc làm tại 3 quốc gia. Tuy nhiên, ngay sau những phấn khích ban đầu về cơ hội trở lại đấu trường World Cup, người Canada đã quay sang tính toán chi phí cho một kỳ World Cup thành công 8 năm tới.

World Cup luôn bắt đầu với các sân bóng, dự kiến sẽ là sân BMO ở Toronto, Olympic ở Montreal và Commonwealth ở Edmonton. FIFA yêu cầu sức chứa tối thiểu 40.000 chỗ ngồi cho các trận ở vòng bảng đến tứ kết, tăng lên 60.000 chỗ cho trận bán kết, và 80.000 chỗ cho các trận khai mạc và chung kết. Hiện tại, sân BMO của Toronto với sức chứa trên 30.000 sẽ cần mở rộng. Tương tự, dù các sân ở Edmonton và Montreal có sức chứa lớn hơn với khoảng 56.000 người mỗi sân, chắc chắn việc mở rộng cũng phải thực hiện.

Còn nhớ, khi FIFA tổ chức World Cup nữ 2015 tại Canada, các cầu thủ phải chơi trên mặt cỏ nhân tạo ở sân Olympic Montreal, dù rất nhiều người phản đối. Với bóng đá nam, ngay cả việc thay mặt cỏ tự nhiên tạm thời cũng sẽ tốn từ 1-2 triệu CAD (0,76-1,52 triệu USD). Trước đó, chi phí xây sân Olympic Montreal đã là 1,5 tỉ CAD, đều từ tiền thuế, cộng thêm 32 triệu CAD mỗi năm để vận hành và bảo dưỡng. Chưa hết, mái sân với tuổi đời 20 năm nay đã đến thời điểm cần thay mới, với chi phí dự kiến 200-300 triệu CAD, theo ước tính của Globe & Mail.

Ước tính chi phí sơ bộ mà Toronto và Edmonton đưa ra để tổ chức các trận đấu là 30-55 triệu CAD mỗi thành phố, tùy thuộc vào số lượng trận đấu họ được phân bổ. Hội đồng thành phố Montreal đã chốt chi phí cao hơn một chút, ở mức 69 triệu CAD, tất nhiên chi phí này không bao gồm tiền đầu tư nâng cấp sân vận động.

Đó là chưa kể chi phí đảm bảo an ninh, điều đang làm đau đầu các nhà tổ chức sự kiện quy mô thế giới. Ví dụ, dự kiến ngân sách an ninh cho Thế vận hội mùa đông Vancouver năm 2010 ban đầu là 175 triệu CAD, nhưng thực tế đội lên tới 900 triệu CAD, gấp 5 lần dự toán. Mới đây nhất, Chính phủ Canada phải bỏ ra 396 triệu CAD cho lực lượng cảnh sát, xe, hàng rào và những phương tiện an ninh khác để bảo vệ các nhà lãnh đạo tại hội nghị thượng đỉnh G7 chỉ diễn ra trong vòng 28 giờ tại La Malbaie.

Những con số đáng sợ đó đã khiến Vancouver, thành phố lớn thứ 3 của Canada, quyết định rút lui. “Tôi không muốn viết một tấm séc khống cho FIFA” - thủ hiến tỉnh British Columbia, John Horgan, nơi Vancouver tọa lạc, nói. Được trao quyền rất rộng ở địa phương, bên kia biên giới, các thành phố Minneapolis và Chicago của Mỹ cũng đã rút lui sau khi “đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành”. Các kỳ World Cup gần đây đều được tổ chức với chi phí rất lớn: Brazil 2014 là 15 tỉ USD, Nga hiện ước tính là 14 tỉ USD, còn Qatar có thể sẽ bỏ ra tới 200 tỉ USD cho World Cup 4 năm nữa. ■