Lỗ hổng ký ức

Những triệu chứng của “lỗ hổng ký ức” trong đại dịch, theo các nhà tâm lý học, là không thể nhớ bộ phim đã xem hay thậm chí không nhớ mình bao nhiêu tuổi, bởi sinh nhật diễn ra trong đại dịch cứ thế trôi tuột đi trong ký ức, theo tạp chí The Times (Anh). Ngày lại ngày, tuần sang tuần, tháng tiếp tháng và mọi thứ vẫn như cũ, không có gì làm điểm tham chiếu quan trọng để ghi nhớ những ký ức trong tâm trí.

Amir-Homayoun Javadi, giảng viên về tâm lý học nhận thức và khoa học thần kinh tại Đại học Kent (Anh), lý giải rằng không phải do não chúng ta lười biếng hay mất đi sự nhạy bén. Đại dịch toàn cầu trong hơn hai năm qua thực sự khiến bộ não của chúng ta khó tạo ra và nhớ lại những ký ức.

“Trong hai năm qua, chúng ta bị đẩy vào trạng thái không làm được gì nhiều và không phải lên kế hoạch vì không được ra khỏi nhà, không đến văn phòng, các ngày trong tuần với các ngày cuối tuần hòa vào nhau, khiến bộ não có ít sự kiện hơn để định hướng ký ức - Javadi nói với CNN - Quen với cuộc sống trong thời gian này có thể làm tổn thương nhận thức, gián đoạn trí nhớ và khó duy trì sự chú ý”.

Ngay cả khi không bị tình trạng sương mù não do nhiễm virus, sự giống nhau về ngày tháng khi không có ngày trong tuần, ngày cuối tuần, thiếu giao tiếp xã hội và giảm tập thể dục có thể khiến việc ghi nhớ trở nên khó khăn hơn.

Đồng tình với nhận định trên, Michael Yassa - giáo sư sinh học thần kinh tại Đại học California, Irvine - cho rằng việc sống trong đại dịch có thể khiến việc hình thành ký ức khó khăn hơn nhiều, nói gì đến việc phải “nhớ” lại ký ức này khi cần. Trong dịch COVID-19, chúng ta bị mất ngủ, căng thẳng, phải lo nghĩ hàng triệu thứ trong đầu và do đó, “nhiều khả năng chúng ta sẽ không thể tập trung và hệ quả của điều này thể hiện ở một loại quên nào đó” - Yassa nói.

 

Nhìn chung, theo giáo sư thần kinh học Rudy Tanzi của Trường Y Đại học Harvard, với người nhiễm COVID-19 cũng như người không nhiễm, có rất nhiều khía cạnh trong thời gian sống trong đại dịch có thể ngăn cảnh việc hình thành ký ức. Tuy nhiên, điều này có thể giải quyết với một vài thay đổi mà chúng ta có thể làm ở nhà, theo các chuyên gia được Đài CNBC phỏng vấn.

Đầu tiên, Ani Kalayjian - nhà trị liệu tâm lý ở New Jersey - gợi ý nên có hoạt động xã hội, hòa mình vào thiên nhiên (gọi điện hay đi dạo với bạn bè ngoài trời) để giúp thư giãn hệ thần kinh chúng ta; có hoạt động cuối tuần để ngày nghỉ và ngày làm việc không lẫn vào nhau. Ta có thể đi xem phim, sau đó gặp bạn bè và thảo luận về bộ phim đã xem. Hoạt động xã hội này cho chúng ta cơ hội thảo luận về suy nghĩ và cảm nhận của mình. Việc lặp lại thông tin trong hoạt động ví dụ này giúp não bộ củng cố những sự kiện và ghi nhớ tốt hơn.

Nhà tâm lý học Lily Brown, giám đốc Trung tâm điều trị và nghiên cứu về lo âu thuộc Đại học Pennsylvania, cho biết quá tải và kiệt sức vì sống trong đại dịch sẽ làm chúng ta khó có thể tập trung tốt hoặc khó tập trung vào một việc cụ thể. Cách để đối phó là viết tất cả những việc cần làm ra danh sách. Khi thấy không biết làm gì, bạn chỉ cần xem lại danh sách của mình và làm điều tiếp theo trong danh sách thay vì phải suy nghĩ thêm.

Một lời khuyên khác: hãy lên kế hoạch cho tương lai. Đại dịch đã làm xáo trộn hoàn toàn ý thức về thời gian của chúng ta và đặt chúng ta vào tâm thế chỉ biết ngày hôm nay vì lên kế hoạch mà làm gì. Tuy nhiên, hãy thử nghĩ về tương lai như dự định làm gì vào cuối ngày, ngày mai, cuối tuần hoặc vào kỳ nghỉ tới… Những điều này có thể mang lại cho chúng ta niềm vui, do đó đừng chỉ sống qua từng ngày mà hãy bắt đầu nhìn về phía trước. Ngay cả khi chỉ là đặt ra những mục tiêu rất nhỏ và nỗ lực hướng tới chúng, đó là một phần rất quan trọng để mang lại cảm giác bình thường. 