Ông Trân 'Bút Bi'

TTCN - Nhiều người chơi tranh ở Đà Lạt đã quen với cái tên Đặng Ngọc Trân thường ký dưới góc những tranh vẽ bằng bút bi sắc sảo, tài hoa. Ông Trân năm nay bước qua tuổi 75 nhưng vẫn tinh tế và hoạt bát lắm. Ngày ngày người ta thấy ông cắp một tập giấy đi bộ lang thang trên các con dốc để ngắm, vẽ hay sôi nổi đàm đạo với bạn bè văn nghệ ở trong một quán cà phê cóc nào đó của Đà Lạt khói sương.

Phóng to

Họa sĩ "bút bi" Đặng Ngọc Trân

Sinh năm 1928 tại làng Long Uyên (Phú Yên), sau khi học xong bậc Trung học, ông Trân vào Sài Gòn học Trường Mỹ thuật Gia Định (1957- 1961) .Tốt nghiệp ông về dạy vẽ ở một số trường trung học của tỉnh Vĩnh Long, sau đó lên Đà Lạt dạy Mỹ thuật tại Trường Sư phạm.

Những ngày đứng trên bục giảng, ông có điều kiện nghiên cứu bổ sung kiến thức và bắt đầu viết lý luận hội họa. Bộ giáo trình Giảng dạy Mỹ thuật trong nhà trường mà ông cộng tác với Viện Khoa học giáo dục biên soạn và cuốn Cấu trúc hội họa (NXB Mỹ Thuật, 2000 - giải thưởng Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật VN) của ông được chuẩn bị từ những ngày ấy. Ông cũng cần mẫn viết, dịch từ Pháp văn hàng trăm bài báo về mỹ thuật thế giới in trên các tạp chí chuyên ngành.

Phóng to

Có thể khẳng định họa sĩ Đặng Ngọc Trân đã thành công với tranh bút bi. “Bút bi có hạn chế là mực đều, khó nhấn nhá. Nhưng khi điều khiển được ngòi bút thì sẽ phát huy cái lợi thế về nguồn mực đều, có thể tung tẩy, phóng túng trong cảm xúc” - ông Trân say sưa nói về sự “lợi hại” của chất liệu bút bi như thế.

Tranh bút bi của Đặng Ngọc Trân rất sinh động mà dung dị, gần gũi. Dù chỉ với một màu đen hoặc xanh đen nhưng những nét vẽ sắc sảo ấy điều tiết độ sáng tối một cách tinh tế. Ông vẽ chi tiết từng vân lá của cả bụi chuối, từng sợi rơm trên mái rạ. Mỗi sự vật vào tranh vừa chính xác đến nỗi tiệm cận với khảo cứu khoa học, vừa bộc lộ sự tươi trẻ trong giao hòa vào thiên nhiên - cái nôi êm ái nhất của sáng tạo.

Nhà riêng của ông như một gallery nhỏ, nơi có nhiều khách chơi tranh tìm đến mua tranh và xem ông vẽ. Có một nhà báo Canada đã ngồi hàng giờ, cầm kính lúp để ngắm kỹ từng đường nét trong tranh - những nét vẽ chưa hề bị run lệch sau 50 năm cầm cây bút bi. Đã có nhiều bài báo nước ngoài viết về ông.

Dự định của ông Trân “bút bi” là vào đầu tháng mười hai này sẽ làm một cuộc trưng bày 100 bức tranh bút bi và 10 bức tranh sơn dầu để kỷ niệm 110 năm Đà Lạt hình thành và phát triển. Sau đó, ông sẽ in cuốn sách về tranh bút bi vừa mới xong bản thảo.

Phóng to

Ông Trân "Bút Bi"