Tâm tình với thanh niên Việt của ông Suga

Cơ bản đó là bài nói chuyện tâm tình của một người lớn tuổi hơn, từng là sinh viên, đã đi trước một quãng đời và có một quá trình thành đạt, với một cử tọa là các sinh viên trẻ măng, tương lai còn ở phía trước, quá khứ thì chưa có gì nhiều.

Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide phát biểu tại cuộc gặp gỡ báo chí, thông báo kết quả hội đàm với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ngày 19-10 - Ảnh: VIỆT DŨNG

Đầu tiên là câu chuyện về quê nhà ông, song trong sự đối chiếu với đất nước của người nghe: “Tôi nghe nói ở miền Bắc Việt Nam cũng có tuyết rơi, nhưng các bạn chắc chắn sẽ ngạc nhiên khi thấy tuyết rơi ở quê tôi. Đó là tỉnh Akita ở phía Bắc Nhật Bản. Vùng đấy tuyết rơi dày đặc đến nỗi có thể cao hơn cả tầng trệt một căn nhà. Tôi sinh ra và lớn lên là con trai một nông dân trong vùng tuyết sâu của Akita”.

Quả là một gợi chuyện cuốn hút và rất thật, không khoe mẽ, không cường điệu hân hoan, cũng không than vãn chê trách, ông thuật lại thời thanh niên không hề nhung lụa, thậm chí cả miếng cơm manh áo cũng không dễ dầu gì, học phí đại học cùng tiền nhà trọ thì phải tự xoay xở lấy: 

“Sau khi tốt nghiệp trung học, tôi chuyển đến Tokyo để thử thách bản thân, và bắt đầu làm việc tại một nhà máy nhỏ. Tuy nhiên, tôi đã sớm phải đối mặt với thực tế phũ phàng. Nghĩ rằng mình không thể thay đổi cuộc đời nếu không học đại học, tôi đã vào đại học chậm hơn bạn cùng lứa hai năm... Có lẽ cảm xúc của tôi lúc đó cũng giống như các bạn, khi các bạn học hành và chuẩn bị cho những bước nhảy vọt phát triển trong tương lai của mình”.

Rồi ông kể tiếp: “Tôi làm việc bán thời gian để kiếm tiền trang trải cuộc sống và học tập. Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi làm việc trong khu vực tư nhân... Tuy nhiên, nhận ra rằng có thể chính chính trị đang điều khiển đất nước này, tôi đã bước vào thế giới chính trị ở tuổi 26, tức 45 năm trước... 

Sau khi làm thư ký cho một đại biểu quốc hội 11 năm, tôi trở thành nghị viên một hội đồng địa phương ở tuổi 38. Đối mặt với nhu cầu thay đổi chính trị quốc gia để phát triển các khu vực nông thôn, tôi muốn tham gia vào nền chính trị toàn quốc và trở thành đại biểu quốc hội khi 47 tuổi”.

Bằng cách nói chuyện thật, từ mở đầu về xứ tuyết Akita, ông đã muốn tạo nên sự đồng cảm cần có, như chính ông đã nói ra khi bắt đầu bài nói chuyện: “Vui lòng cho phép tôi tự giới thiệu một chút về bản thân, với hi vọng rằng các bạn có thể tìm thấy điều gì đó đồng điệu nơi tôi, giống như tôi cảm thấy có mối quan hệ mạnh mẽ với đất nước của các bạn và ASEAN”.

Rồi ông tạm sơ kết kinh nghiệm làm chính trị của ông bằng một lời khuyên gián tiếp về “đạo làm quan”: “Kể từ khi bước chân vào chính trường, tôi luôn nghĩ làm sao cải thiện tốt nhất cuộc sống của người dân, dù có nhỏ đến đâu, và đã có thể làm việc chăm chỉ nhờ sự ủng hộ của nhiều người. Kết quả là đến nay tôi đã gánh vác những trọng trách to lớn với tư cách là Thủ tướng Nhật Bản, lãnh đạo “nội các làm việc vì nhân dân””.

Ông bộc bạch: “Nghĩ lại, con đường mà tôi đã đi với tư cách một chính trị gia có thể giống với con đường Nhật Bản đã qua trong thời kỳ hậu chiến, bắt đầu từ con số không và đạt được sự phát triển nhờ những nỗ lực cần mẫn”. 

Ông không quên kết nối với ASEAN: “Con đường đó có thể sánh với quỹ đạo của ASEAN. ASEAN đã đạt được sự phát triển vượt bậc và trở thành trung tâm của tăng trưởng toàn cầu. Điều này giải thích tại sao tôi cảm thấy có mối quan hệ thân thiết với đất nước của các bạn và ASEAN”.

Nhà lãnh đạo nào cũng có những “thợ viết diễn văn”, song để cho bài diễn văn soạn sẵn đó thuyết phục, nhất định phải có trao đổi với người viết diễn văn, trên nền tảng của người lãnh đạo, để bài diễn văn mang hơi thở và trí tuệ của nhà lãnh đạo. Tin rằng, ông Suga đã ra lệnh soạn diễn văn thật giản dị song súc tích, không “lưỡi gỗ” chẳng ai buồn nghe, dựa trên tình thực của ông!■