Trước lúc bỏ đi

Tranh: Nguyễn Hoàng Huy

1 Ngoài tôi ra, mẹ còn một người con nữa, là anh trai tôi. Biết vậy nhưng chưa bao giờ tôi nhìn thấy anh.

- Sao mẹ không đưa anh về nuôi?

- Nếu ở bên đó anh mày sống tốt hơn thì tao chấp nhận làm người không ra gì.

Nếu - nghĩa là mẹ cũng không biết chắc anh sống thế nào.

Mẹ đang sinh viên, có con với ông ấy. Quấn khăn quanh bụng không cho ai biết, chín tháng mười ngày đẻ ra đứa con tiếng khóc như mèo kêu. Bí mật nuôi thêm hai tháng hè nữa thì thả cho ông ấy đem đi đâu không biết.

Một lần mẹ nhìn thấy ông ấy trên đường, muốn dò hỏi tin về thằng bé nhưng thấy có đứa con gái ngồi sau xe thì ghét, khỏi hỏi han gì nữa, đi thẳng.

Không biết mẹ có nhức nhối thê lương gì không trong cái đoạn đời đó, chỉ biết giờ nhắc lại, mẹ tửng từng tưng như chuyện của ai. Gặng hỏi mẹ. Họ cố giấu thì tao còn biết làm sao. Họ nhồi nhét vào đầu nó rằng tao là con quỷ cái. Tao đã vứt nó đi mà. Giả sử mai mốt có một bà tới nhận là mẹ mày, mày có thương nổi không.

Tôi ngờ ngợ, hay anh ấy đã chết ngay sau khi ông ta thô lỗ dứt khỏi bầu ngực mẹ. Và mẹ thì không muốn tin điều đó. Hay mẹ vẫn có mối liên hệ âm thầm. Hỏi thêm là mẹ cáu.

Chuyện mẹ và đứa con riêng tôi cũng chỉ biết bấy nhiêu. Tôi chả có nhu cầu nhận anh em với ai nên cũng không tìm hiểu làm gì. Mẹ ghét quá khứ đó.

Không liên quan nhưng tôi và anh chung dòng máu.

Lần đầu tiên nói rằng mẹ sinh viên ngơ ngác bị ông ấy lừa nhưng tới lần thứ hai, bốn năm sau ông lại vo ve tới và mẹ tiếp tục có bầu thì giải thích sao đây? Là yêu ư? Là dại trai, tao dại trai, mày đừng như mẹ nhé. Tao kinh.

Bà ngoại lôi mẹ về quê sống hai năm. Tôi ra đời trong vòng tay êm dịu của bà. Tôi là cục vàng của bà. Mẹ tôi cũng là cục vàng. Mười mấy năm chưa một lần tôi nghe bà nặng tiếng với mẹ.

Tôi tròn hai tuổi mẹ lên thành phố làm việc. Bà ngoại một mình chăm tôi thêm năm nữa cũng bán hết vườn tược lên với mẹ, cho tôi một cuộc sống đủ đầy, cho tôi hạnh phúc.

2  Mẹ vận một chiếc váy ngủ lụa màu đỏ sẫm, rất khêu gợi.

- Con thấy thế nào?

- Thêm điếu thuốc nữa trông sẽ rất đàng điếm.

- Đồ con hư!

Tôi vào thế sẵn sàng tấn công.

- Thì hỏi bồ của mẹ đi.

Tôi không có lý do gì để phản đối nhưng nhìn mẹ đi sớm về hôm, vất vả bán hàng rồi đưa tiền cho ông ta tiêu xài thấy cứ trái khoáy, tội nghiệp. Sao mẹ không sống như từ trước tới nay cho sướng thân chứ. Tôi khó chịu khi nhìn thấy mẹ đang thần mặt ra nghĩ tận đẩu đâu nhưng lại cố cười gượng gạo với tôi và bà.

Cô Vân từ Mỹ về rủ mẹ học nhảy đầm. Cô ta lôi mẹ đi bar. Bây giờ tiền không phải là mối quan tâm hàng đầu của mẹ nữa. Cô Vân ly hôn chồng, có hai đứa con, chúng có cuộc sống tốt theo như lời cô kể. Cho đến nay cô không nhớ nổi những khuôn mặt đàn ông cô cặp kè, có lẽ con số tới gần ba mươi.

Chia tay một cuộc tình cô lại sà vào ôm ấp các con, thấy đây mới là tình yêu đích thực, mới là những con người ý nghĩa nhất cuộc đời. Được mươi bữa lại xoắn vào cuộc tình mới. Các con cô hiểu mẹ, chúng tỏ ra bất an nếu mẹ nằm dài thườn thượt ở nhà vào ngày cuối tuần.

Nhưng cả những lúc giận dữ, cô Vân cũng không bao giờ nói tao ghét cái mặt giống hệt thằng cha bất nhân bất nghĩa của mày, như mẹ vẫn thường trút vào đầu tôi.

- Chưa khi nào con được mẹ nấu cháo cho ăn.

Tôi bước vào bếp, nhìn mẹ đang loay hoay bên nồi cháo. Sáng nay mẹ hẹn bạn trai tới nhà ăn sáng, thể hiện tài bếp núc rồi sau đó chắc lại đưa nhau đi chơi đến tận tối mịt hoặc hôm sau mới về.

- Mày nói gì vậy? Tao không chăm thì mày tự nhiên mà lớn lên được như vậy à?

- Nhưng chưa bao giờ mẹ nấu cháo.

- Mày có ăn cháo đâu mà tao nấu.

- Mẹ cũng không thích ăn cháo, bà cũng ghét cháo, vậy mà bữa nay vì người ta mà mẹ...

- Mày lại nói linh tinh rồi.

- Mẹ muốn đẻ nữa à? - tôi hét lớn, át cả tiếng mẹ.

Tôi chui vào chăn sau màn chào buổi sáng với mẹ.

Mẹ lao vào, giật tung chăn. Ba bốn cái tát khiến mắt tôi hoa lên.

- Mày xấu hổ vì mẹ à?

- Mẹ có biết người ta đang nói gì không?... Mẹ không thương bà.

- Tao hay người ta nuôi mày? Biến đâu cho khuất mắt đi. Không ai dạy nổi mày nữa!

Tôi không ra khỏi nhà mà đợi mẹ chạy vào bếp canh nồi cháo thì đóng sầm cửa. Nghe thấy mùi khét. Không biết mẹ sẽ đón người tình bằng một khuôn mặt như thế nào trong sáng nay.

3 Mười một giờ đêm tôi vẫn bật nhạc ầm ĩ. Tắt ngay, mày không để hàng xóm ngủ à? Không, con buồn ngủ, nhạc mạnh vậy mới tỉnh để làm bài tập. Không đợi tôi nói hết câu, mẹ tắt bụp máy tính. Dư âm màn đấu khẩu buổi sáng vẫn chưa dứt.

Mẹ kéo tôi vào nhà vệ sinh và đóng chặt cửa. Tôi ở trong dùng hết sức đẩy ra, mẹ đứng ngoài kéo bàn chặn lại, tôi hết cách. Đến hai giờ sáng mẹ mở cửa thì tôi không thèm ra nữa, ngồi chờ trời sáng đi học luôn.

Sáng hôm sau có môn học dinh dưỡng. Học sinh nữ lớp 10 đến lớp 12 tập trung vào một phòng học gấp khăn, cắt tỉa củ quả, pha nước tím rửa trái cây. Môn học chán ngắt, kéo dài cả tiếng đồng hồ. Chúng tôi được chọn học tin học hoặc dinh dưỡng. Nghe nói thầy dạy tin học khó tính nên đứa nào nhát là đăng ký môn dinh dưỡng.

Tôi nhỏ thó, ngồi cuối, lớp học hơn năm mươi đứa con gái rủ ra rủ rỉ. Đêm qua gần như thức trắng nên tôi ngủ gục khi nào không biết. Tôi dụi má, thấy rát. Một đứa nào đó liên tục ném ớt vào mặt tôi.

- Sao ném tao?

Giáo viên không có trong phòng. Con bé lớp khác, cầm con dao Thái Lan, đứng từ dãy bàn bên kia chĩa thẳng vào mặt tôi:

- Mày nói tiếng nữa tao đâm chết mẹ.

Đó là con Ly “gấu”. Tôi từng nghe về nó nhưng không quan tâm, nay lần đầu đối diện. Mắt nó vừa xếch vừa trố nên được gọi là Ly mắt trố. Nó đánh nhau nghe đâu từ cấp hai, sang lớp 10 là đã tẩn bọn lớp trên rồi. Một bước nó đi cả tám, chín đứa chạy theo.

Con mắt trố mặt vẫn kênh kênh. Đứa bạn ngồi cạnh chửi quê tôi, mấy con chơi cùng nó thì ra sức khích tướng.

- Ngon thì tay đôi. Mày bỏ dao đi.

Nó vứt dao, nguyên cả áo dài nhảy qua bàn bên cạnh tôi.

- Lát ra chơi, vào nhà vệ sinh mày biết.

Tôi cũng run. Quay về chỗ ngồi.

Con bạn ngồi kế khều tay tôi: Trốn là con chó.

Một đám bu lại. Đứa can. Đứa dọa báo cô giáo. Đứa bảo chơi luôn.

Tôi quyết định chơi luôn.

Không biết đứa nào kịp loan tin mà con bé trùm trường biết chuyện. Con này học lớp 12, từng yêu anh họ con Ly nhưng bị con Ly xúi bỏ nên nó hận con Ly.

Hết tiết, con bé đến lớp, kêu tôi ra. Nó chỉ cho tôi một chiêu.

- Khi đánh nhau tay đôi, nếu mày thắng thì bạn nó sẽ giả bộ nhảy vào can nhưng thực chất là để cấu xé mày. Mày nghe tao, mày đã ghét nó rồi thì cứ đè nó ra mà đánh đến chết, rồi ráng chịu bị mấy con kia đánh.

Nó nhấn mạnh: Nhưng mà nhớ là lúc chưa đánh, nó đang đứng chửi thách thức thì mày bay vô đấm thẳng mặt nó, nó sẽ mất thế. Nếu mày đè được trên người nó thì xem như mày thắng. Nên nhớ, khi đánh không được chửi, chửi sẽ mất sức.

Tôi làm đúng như thế. Mắt trố đang chửi thì tôi phi thẳng, đâm đầu vào mặt nó. Nó lảo đảo, tôi đè xuống nền nhà vệ sinh tát xối xả vào mặt, giật tóc, rồi ngồi lên bụng nó. Nó cũng giãy giụa, giật tóc tôi. Nó giật mạnh hơn tôi. Nằm dưới nhưng nó vẫn cào cấu khỏe, xé luôn cả vạt áo dài tôi. Tôi cấu đầu nó đập xuống nền nhà. Nó vật ngược lại tôi. Tôi quơ trúng eo nó, bứt hết cả nút ra xong kéo lên xé ngay cái tà áo dài nó.

Bọn đứng ngoài hét như được mùa. Thi nhau chỉ đạo.

- Nắm đầu nó.

- Đập đầu nó.

- Xé áo nó.

- Ngắt vú nó.

Sau đúng như con lớp 12 kia dự đoán, bọn bạn con mắt trố giả vờ lao vào can, thực ra là hỗ trợ nó. Tôi không quan tâm luôn. Tay còn vung được, tôi cứ đấm cứ tát cứ ghì đầu nó.

Đang giằng co thì cô giáo chạy tới. Lúc đó tôi đang bị đè, được thế nó dập đầu tôi một phát mạnh vào nền nhà. Máu mũi ộc ra. Cô giáo lôi hai đứa ra ngoài, kéo về phía văn phòng.

Hai đứa thê thảm. Mặt mày trầy trụa. Môi tôi tím lại. Mệt lử. Cô giáo nhét một nắm bông vào mũi bảo tôi ngẩng mặt lên trời. Tôi bị máu loãng, chảy ướt cả áo.

Mẹ tôi được mời đến. Nhưng mẹ không đến. Tối về nhà tôi đau ê ẩm mình mẩy, không còn sức để nghe mẹ gào thét nữa. Bà ngoại dỗ dành, thoa dầu bóp chân rồi mua phở về đút cho tôi. Tôi ăn được vài thìa rồi nôn ra hết.

Từ đó tôi nổi tiếng. Được bọn bạn khen có tiềm năng, tôi càng hăng. Mỗi lần ở nhà bị mẹ mắng, bực bội, đến trường hễ ghét ai là tôi lao vào...

4 Tôi thường xuyên đau dạ dày, hay bị nôn. Bà đi tìm mua trứng gà so và mật ong rừng. Bà lên tàu về quê, nhờ xe ôm chở ngược lên mười mấy cây số vào ngôi làng giáp rừng mới chịu tin đó là mật ong người ta vào rừng, leo lên cây cao tìm tổ ong tự nhiên.

Mật ong rừng đánh lên với lòng đỏ trứng gà rất tanh. Bà ép tôi uống hằng ngày. Vừa ngửi mùi là tôi đã thấy ghê. Tôi giả vờ như uống rồi lén bà đem đổ đi. Đổ đến lần thứ ba thì bà phát hiện ra. Bà giận tôi một tuần không nói chuyện.

Trong bữa ăn không biết bà lỡ lời kiểu gì mà mẹ phát hiện ra chuyện này. Mẹ lại tát tôi hai tát đau điếng. Bà buông đũa, ra sau hồi rồi quay lại với cây chổi trên tay, dùng hết sức đánh vào lưng mẹ. Tôi hoảng quá, hết nhìn bà sang nhìn mẹ. Bà chưa bao giờ nói mẹ một lời nặng nhẹ vậy mà hôm nay ra tay mạnh vậy. Mẹ tôi cũng sửng sốt, gào lên. Sao mẹ đánh con? Mẹ đánh con trước mặt nó thì làm sao con dạy được nó nữa.

Gần hai mươi năm ba người đàn bà sống cùng nhau trong ngôi nhà không có đàn ông. Ông ngoại mất khi ba mươi tám tuổi. Ông bị trúng đạn trong chiến tranh khi đang trên đường về thăm con gái. Mẹ hai tuổi bị sốt cao, co giật.

Bác sĩ kết luận tim mẹ đã ngừng đập và đưa bọc vải quấn đứa trẻ cho bà về chôn cất. Bà ôm mẹ đi bộ từ bệnh viện về nhà. Vừa đi vừa cầu nguyện. Mẹ đã sống lại mà không sao giải thích được. Nhưng sau này mẹ dễ bị ép tim, ngộp thở và không ngửi được mùi của các tinh dầu.

Ông trời đã giữ mẹ lại cho bà. Bởi thế chuyện mẹ xinh đẹp mà dở dang duyên tình bà xem nhẹ như không. Mẹ mày không nợ đàn ông, thế thôi. Bà nói vậy nhưng khi một ngày mẹ bỗng nhiên thay đổi, đi sớm về hôm vì người đàn ông ấy thì bà lại hi vọng.

Mẹ già tám mươi đêm đêm vẫn ngồi chờ cửa con gái hơn bốn mươi tuổi hẹn hò trở về như nhà có con gái mới lớn. Tới một ngày mẹ đòi bà dẹp bỏ bàn thờ vì người đó theo đạo Tin lành thì bà tỉnh.

5 Lần đầu tiên mẹ đưa gã về nhà tôi đã ớn vì cái khuôn mặt bóng nhẫy, quần áo, giày da bóng lộn. Nghe gã gọi bà ngoại là mẹ mà tôi sởn hết da gà. Tôi cười sặc khi mẹ bắt tôi gọi gã là dượng. Gã tỏ vẻ tâm lý, ra giọng bênh tôi.

Con thiếu vắng bố nên ương ngạnh, mình không nên mắng con mà phải dạy từ từ, gã nói với mẹ tôi. Kỳ này dượng đi họp phụ huynh cho con để mình hiểu nhau dần. Tôi rủa thầm trong bụng, ông là ai, lấy tư cách gì mà làm việc đó! Sinh nhật mẹ, gã hăm hở đi đặt nhà hàng, đặt hoa tươi. Gã lên kế hoạch đến giờ đó dượng và con sẽ lên tặng quà cho mẹ và nói những lời thế này.

Tôi không đi. Tối về mẹ kể lể rằng mười sáu cái sinh nhật của tôi mẹ chưa bỏ sót cái nào vậy mà tôi lại coi thường mẹ, không thèm tham dự, bao nhiêu người hỏi lý do mà mẹ không biết trả lời ra làm sao. Gã hùa vào, mẹ nói đúng nên lần này dượng không bênh con được.

- Có ông ta thì không có con!

Nói xong câu đó tôi bỏ vào phòng.

Cứ ngày hôm trước gây gổ với mẹ là hôm sau đến trường xảy ra chuyện. Tôi thành khách vip phòng giám hiệu. Có vẻ như hiệu trưởng cũng nản không muốn tiếp chuyện đứa học trò cá biệt này.

Buổi sáng thứ hai uể oải. Cô giáo dạy toán trả bài kiểm tra giữa kỳ. Kỳ một tôi được điểm 3 nhưng cô vớt lên 5. Cô nêu tên những đứa dưới 5, bắt chúng tôi hứa sang kỳ hai phải khác. Trước đó hai lần cô đã giáo huấn mẹ tôi về việc dạy dỗ con cái và bảo mẹ nên cho tôi học lại môn toán từ lớp 6 vì mất kiến thức cơ bản. Tôi học dốt toán nhưng năm nào cũng đi thi học sinh giỏi quận môn tiếng Anh và văn, tại sao lại phủ đầu tôi như vậy.

Tôi sợ môn toán. Cho đến bây giờ, mỗi lần bị ốm hoặc mệt mỏi quá sức tôi vẫn có những giấc ngủ mê thấy cảnh mình đang ngồi trong lớp làm bài kiểm tra toán. Tỉnh dậy mồ hôi ướt đẫm và cảm giác hốt hoảng vì sắp đến giờ nộp bài rồi mà vẫn chưa làm được câu nào.

Cô giáo dừng lại ở bài kiểm tra của tôi: 4 điểm. Cô bảo tôi không khác gì kỳ một. Tôi đứng phắt dậy.

- Cô bảo em giữa kỳ hai phải khác, em cố thêm được 1 điểm rồi còn gì.

Cả lớp cười ầm. Cô giáo nóng mặt vì tôi làm cô quê độ.

Cô giáo vung thước kẻ vẽ hình học giữa khoảng không. Tôi phi lên ngay bục giảng. Giật cây thước ném xuống đất... Cô mặt phừng phừng bỏ ra ngoài.

Tôi biết sớm muộn gì cũng bị kỷ luật nên quậy tung trời thêm mấy ngày nữa. Bà ngoại bàn tay lấm chấm đồi mồi, ôm tôi vào lòng. Thôi năm nay con bị sao xấu chiếu mạng, nghỉ cho xong, sang năm học lại từ đầu. Tôi an lòng trong vòng tay của bà.

6 Đang bữa cơm tự nhiên tôi bật cười: Sao con thấy mẹ như cô gái mười tám yêu phải thằng đểu già.

Lại một cái tát nghe bốp.

Bà ngoại bảo từ ngày yêu cái thằng đó con biến nó thành bao cát, thích tát thích đấm khi nào là tát là đấm. Mẹ hét lớn. Nó hỗn từ xưa chứ có phải mới nay đâu. Tại bà chiều quá. Giọng bà yếu ớt. Mẹ cũng chiều con mà.

Nói rồi bà bỏ ra khỏi phòng ăn. Tôi tiếp tục chịu trận. Mày dòng giống bố mày, còn bé đã biết tàn nhẫn. Mày có biết đạo Tin lành khuyên răn gì không. Tao không cần mày nữa. Mày muốn đi đâu thì đi.

Rồi mẹ khóc tức tưởi. Tôi ngồi im re. Chuyện đã đẩy đi quá xa rồi.

***

17 tuổi, tôi rời khỏi nhà vào một sáng mai yên tĩnh, để lại bức thư với những nét chữ thật to cho bà ngoại đọc.■