Yêu nước theo cách của mình

Phóng to

Phố ông đồ. Đó là một trong những hoạt động thu hút đông đảo bạn trẻ đến chơi tết, xin chữ, mua tặng thư pháp, câu đối, quà lưu niệm... ở lễ hội Tết Việt Mậu Tý 2008 tại Nhà văn hóa Thanh niên TP.HCM.

Giơ tay chào, chỉ cho con trai 10 tuổi: Bác ấy bày tỏ lòng yêu nước! Con trai tôi không thắc mắc về hàng chữ vì ở nhà có nói chuyện Hoàng Sa - Trường Sa, nhất là cháu lại mê đọc bộ truyện tranh Lịch sử Việt Nam. Nhưng cháu lại hỏi vì sao bố không làm như thế? Tôi bối rối, xấu hổ, vì đã từng muốn làm như vậy theo sáng kiến của nhà thơ Đỗ nhưng rồi... lười và quên. Tôi thì thầm với con và cũng là nói với mình: “Bố cũng thích như thế và sẽ làm như thế. Tuy nhiên, có nhiều cách nói lên lòng yêu nước, đa dạng lắm!”.

Đấy cũng chính là điều nhiều anh em trong Hội Doanh nhân trẻ của chúng tôi vừa chia sẻ trong một cuộc tọa đàm của bản tin hội vào đầu tháng một này. Bản thân chuyện đời của từng người có một nỗi niềm riêng, một duyên nợ gắn bó với quê hương khác nhau.

Chẳng hạn Lê Thanh Tú, từng làm “đại sứ trẻ Lyon” - một hoạt động thu hút nhiều sinh viên, không phân biệt quốc tịch để quảng bá hình ảnh của thành phố lớn thứ hai này của Pháp. Với danh hiệu ấy, kinh nghiệm ấy, Thanh Tú có thể kiếm việc làm ở Pháp dễ dàng! Nhưng Tú đã thay đổi quyết định, chỉ vì có người nói với cô khi đứng giữa các “đại sứ trẻ Lyon”, họ nhận ra ngay cô là người Việt Nam qua nụ cười “rất Việt Nam”! Thế thì, tại sao mình lại phải đóng vai người Pháp, tại sao không thử về nước khởi nghiệp trên quê hương mình? Và Tú đã về, lập ra một công ty chuyên về lễ tân, một dịch vụ mới có ở Việt Nam.

Với Nguyễn Tuấn Anh, nguyên du học sinh ở Tiệp Khắc, thì chuyện về nước của bạn lại bắt đầu từ một sự tức giận. Tuấn Anh kể khi đang chạy chợ trời ở Tiệp, có khách hàng đã ngạc nhiên một cách khinh thị khi thấy anh, một gã da vàng, ngồi bán quần áo mà lại đọc sách Những người khốn khổ của Victor Hugo bằng tiếng Tiệp. Chẳng lẽ lại để người nước ngoài nghĩ rằng người Việt Nam chỉ là dân dốt nát, đi “tha phương cầu thực”? Thế thì về thôi, phải biết làm giàu hẳn hoi cho người nước ngoài nể trọng! Và Tuấn Anh đã về, gây dựng cơ đồ là một công ty thương mại.

Nhưng thời nay toàn cầu hóa rồi, WTO rồi thì không nhất thiết về nước làm ăn mới là yêu nước! Nguyễn Minh Trí, giám đốc một công ty du lịch, cho rằng người Việt Nam dù ở đâu đi nữa, kể cả đi làm thuê cho nước ngoài, nếu có tấm lòng hướng về quê hương thì đều là yêu nước và yêu nước bằng nhiều cách.

Theo anh, với doanh nhân, yêu nước trước nhất là đóng thuế đầy đủ, không làm và không mua bán hàng gian, hàng giả. Anh cho rằng lòng yêu nước phải được giáo dục, phải thể hiện ngay từ khi còn nhỏ, chứ không phải chỉ là hô hào khi đất nước “bị ngoại bang nhòm ngó”. Anh kể một việc nhỏ thôi nhưng tỏ rõ “lòng yêu nước dữ dội”. Đó là chuyện anh chứng kiến doanh nhân Hàn Quốc ở nước ngoài chỉ chịu đi taxi nếu đó đúng là xe “made in Korea”! Yêu nước thì nên ưu tiên dùng hàng nước mình. Điều đó đúng tuy nhiên có nên yêu đến mức tuyệt đối không xài hàng ngoại hay không? Thậm chí tẩy chay hàng ngoại khi cần?

Các doanh nhân trẻ đã không né tránh đề tài rất nhạy cảm này. Chuyện tẩy chay hàng hóa là chuyện thường có khi xảy ra tranh chấp và rồi mạnh hơn nữa là “chiến tranh” trong lĩnh vực thương mại cũng như bang giao. Chính doanh nhân là giới có quyền lợi sẽ bị tác động trước nhất khi xảy ra tẩy chay. Họ sẽ cân nhắc việc này với quyền lợi chung của đất nước như thế nào? Đó cũng chính là một trong những tình huống thể hiện quan điểm yêu nước, cách thức yêu nước của mỗi doanh nhân.

Anh Trần Đình Nghĩa - giám đốc một công ty thiết bị bao bì - cho rằng tùy tình huống và cán cân lực lượng kinh tế mỗi bên mà xã hội nên hay không nên tẩy chay hàng hóa ngoại. Riêng anh, anh cho rằng cố gắng cạnh tranh với hàng ngoại ngay trên sân nhà bằng việc cải tiến chất lượng, giá thành và dịch vụ là điều mà doanh nhân Việt Nam phải nghĩ đến trước nhất, không nên ỷ lại vào việc vận động yêu hàng nội để bán được hàng của mình. Mặt khác, theo anh, có nhiều lĩnh vực mà Việt Nam có thể nâng cao thế mạnh của mình thì yêu nước tốt nhất là tìm cách bán được nhiều sản phẩm “made in Việt Nam” với chất lượng cao, giá cả cạnh tranh, chinh phục được thị trường bên ngoài. Một cách tự hào, anh Nghĩa cho biết gần đây công ty anh đã giành được những hợp đồng chế tạo thiết bị cho Nhật mà trước đây người Nhật vẫn đặt hàng Trung Quốc.

Các doanh nhân trẻ còn chia sẻ với nhau nhiều cách bày tỏ lòng yêu nước từ những việc hằng ngày hành xử với đồng bào là nhân viên cũng như khách hàng, cho đến những việc tham gia đóng góp tiền bạc và công sức, kể cả máu khi “sơn hà nguy biến”. Dĩ nhiên, không chỉ doanh nhân mới trăn trở và có cách yêu nước của mình. Mỗi người trong xã hội, dù ở vị trí nào, tầng lớp nào nếu có trái tim hướng về Tổ quốc, hướng về nòi giống Việt thì đều sẽ có cách bày tỏ ngọn lửa đó. Và việc khơi dậy ngọn lửa - bằng nhiều cách đều là trách nhiệm chung của không chỉ Nhà nước, nhà trường mà còn là nhà dân, nhà Việt Nam nói chung bất cứ nơi đâu, nơi có dòng máu Việt.