Ai là tác giả bức ảnh Che Guevara?

TTCT - Tạp chí Marianne, ra ngày 20-10-2007, cho rằng: bức ảnh huyền thoại về Che Guevara không phải do Alberto Korda thực hiện, mà do một người khác tên là Juan Vivés. Sự thật ra sao?

Phóng to

Ngày 4-3-1960, hai tiếng nổ đã gây chấn động bến cảng La Havane làm khoảng 80 công nhân bốc vác bị chết và 200 người khác bị thương. Sáng hôm sau, trong đám tang của các nạn nhân, trong một bài diễn văn nảy lửa, Fidel Castro tố giác CIA, Mỹ là thủ phạm. Khi đó Che Guevara xuất hiện thoáng qua trên lễ đài. Chỉ có mấy giây nhưng nó đã trở thành bất tử, bởi bức ảnh Che đã được lưu hành khắp thế giới.

Alberto Korda là đặc phái viên của nhật báo Revolucion, đã có mặt ở Cuba, đất nước của cuộc cách mạng mà cả phương Tây đều nói đến. Ông giải thích trong quyển sách mang tựa đề Cuba qua ảnh của Korda (tác giả Christophe Loviny): “Tôi chụp một loạt ảnh của Fidel và những người đứng gần ông bằng khẩu độ 90mm. Bất ngờ Che xuất hiện trong ống ngắm chiếc Leica của tôi. Do phản xạ, tôi bấm máy hai lần: một bức nằm ngang, một bức thẳng đứng.

Phóng to

Alberto Korda

Không có đủ thời gian để bấm đến lần thứ ba. Trở về phòng rửa ảnh, tôi muốn lấy bức nằm ngang. Nhưng có cái đầu của ai đó che khuất vai của Che ở phía trên. Phải nhanh chóng giao ảnh cho tòa soạn. Tôi đành đóng khung bức ảnh thẳng đứng lại, dù rằng nó hơi bị mờ...

Tổng biên tập không chọn bức ảnh của Che, mà là Fidel. Chỉ một năm sau, tháng 4-1961, tờ báo mới công bố chân dung của Che lần đầu tiên, nhằm giới thiệu khi ông được bổ nhiệm làm bộ trưởng công nghiệp”.

Báo Paris Match, Pháp khi xem lại âm bản của Korda đã quả quyết bức ảnh không thể là của Vivés.