Cacao "cứu" điều

Phóng to

Nông dân phấn khởi nhận cây giống cacao (được hỗ trợ từ chương trình hợp tác giữa Root of Peace và tỉnh Bình Phước) - Ảnh: Bùi Liêm

Ông Nông Văn Phùng, dân tộc Tày, xã Tân Hưng, huyện Bù Đăng, cho biết sau khi trồng xen 3ha cacao trong vườn điều, những năm qua ông thu nhập hơn 250 triệu đồng/năm, cao gấp đôi so với trước đây. Tương tự, ông Phan Văn Thơm đã tăng thu nhập từ 40-50 triệu đồng/năm lên hơn 110 triệu đồng sau khi trồng 2ha cacao xen trong vườn điều.

Cơ hội cho Việt Nam

Ông Thơm cho biết nhờ khí hậu, thổ nhưỡng thích hợp và lại được hỗ trợ giống cùng kỹ thuật nên cây cacao phát triển rất nhanh. “Chỉ sau hai năm cacao đã cho trái bói, đến năm thứ tư, thứ năm là cho thu hoạch mạnh. Với giá cả như hiện nay thì thu nhập 1ha điều trồng xen cacao chẳng thua kém 1ha cao su” - ông nói.

Ông Võ Văn Cảnh, chủ nhiệm HTX Nông nghiệp - thương mại - dịch vụ cacao Tân Hưng, huyện Bù Đăng, khẳng định: “Nông dân ở Bình Phước hoàn toàn có thể làm giàu từ cây cacao trồng xen dưới tán cây điều. Tổng thu nhập cả điều và cacao sẽ từ 75-90 triệu đồng/ha, cao gấp đôi so với chỉ trồng chuyên canh cây điều”. Theo ông Cảnh, trong tổng diện tích gần 60ha điều của xã viên đã có khoảng 40ha trồng xen cây cacao, trong đó hơn 50% diện tích đã cho thu hoạch.

Bà Cho Fay Fay, giám đốc khu vực châu Á Tập đoàn Mars (nhà sản xuất bánh kẹo, sôcôla và thực phẩm lớn của Mỹ), cho biết diện tích cacao ở một số nước châu Phi hiện đang bị thu hẹp do dịch bệnh đã ảnh hưởng đến nguồn cung cacao cho thị trường thế giới. Bên cạnh đó, kinh tế Trung Quốc và các quốc gia châu Á phát triển đã làm tăng nhu cầu tiêu thụ sôcôla. Mars dự báo đến năm 2020 thế giới sẽ thiếu khoảng 1 triệu tấn cacao.

Theo bà Cho, VN có tiềm năng, nếu phát triển đúng hướng thì đến năm 2020 Việt Nam sẽ sản xuất được 100.000 tấn cacao.

Bà Heidi Kuhn, người sáng lập kiêm giám đốc điều hành Root of Peace, cho biết với mục đích hợp tác và hỗ trợ phát triển bền vững cho nông dân, tổ chức này đang cùng với Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn và Trung tâm Khuyến nông tỉnh Bình Phước thực hiện chương trình phát triển cacao bền vững tại tỉnh này. Root of Peace đã làm việc với các trường đại học để chuyển giao kỹ thuật cho nông dân, đồng thời chú trọng tập huấn quy trình thực hành và giám sát đánh giá. Các đối tác của Root of Peace là Mars, Cargill cùng hợp tác lo “đầu ra”.

Giá trị kinh tế cao

Theo thạc sĩ Trần Minh Đức - phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Bình Phước, việc trồng xen cây cacao dưới tán điều đem lại hiệu quả cao hơn trồng thuần và tiết kiệm được diện tích đất canh tác. Cây cacao được hưởng bóng mát của cây điều, ngược lại cây điều có thêm nguồn dinh dưỡng từ việc chăm sóc cây cacao. Tuy nhiên, thạc sĩ Đức cũng lưu ý cần tránh tình trạng trồng tràn lan, không đảm bảo yêu cầu phát triển của cacao.

Loại cây này phải được trồng dưới tán che (xen điều), có nguồn nước tưới chủ động, đảm bảo tiêu chuẩn giống, đất không quá dốc, không nằm trong vùng ngập úng và người trồng phải nắm được quy trình kỹ thuật chăm sóc, phòng ngừa sâu bệnh gây hại. “Nếu đảm bảo được các yếu tố trên thì không riêng tỉnh Bình Phước mà các địa phương khác vẫn có thể phát triển bền vững cây cacao” - ông Đức nhận xét.

Theo đánh giá của Roots of Peace, Bình Phước có tiềm năng về con người và điều kiện tự nhiên thích hợp cho việc trồng xen cây cacao trong vườn điều. Từ năm 2010 đến nay, UBND tỉnh Bình Phước đã chấp thuận chủ trương cho tổ chức này triển khai dự án hỗ trợ trên 400 hộ nông dân trồng cây cacao trên địa bàn ba huyện (Bù Đăng, Đồng Phú, Bù Gia Mập), trong đó chú trọng trồng cacao xen dưới tán điều nhằm tăng tổng giá trị thu hoạch và khuyến khích bà con giữ vườn điều.