Dallas buyers club - về một nước Mỹ đầy mâu thuẫn

Poster phim Dallas buyers club

Thế nhưng Dallas buyers club, bộ phim về bệnh AIDS từ thời kỳ căn bệnh mới được phát hiện giữa những năm 1980, được đề cử tranh giải phim hay nhất năm 2014, vừa đoạt một lúc cả giải nam diễn viên xuất sắc nhất và diễn viên phụ xuất sắc nhất Oscar thứ 68 vừa qua, là một điều đáng chú ý.

Từ một nhân vật có thật

Dĩ nhiên công đầu phải kể đến là sự nhập vai hoàn hảo, diễn xuất tài năng và chân thực đáng ngưỡng mộ của Matthew McConaughey trong vai Ron Woodfoof, một nhân vật có thật, bị phát hiện đã nhiễm HIV và được cho biết chỉ còn sống 30 ngày nữa. Với khát vọng sống mãnh liệt, Ron đã tìm mọi cách để có được thuốc AZT, lúc này chỉ dành cho một nhóm bệnh nhân thử nghiệm với chi phí rất đắt.

Khi phát hiện chính việc thử nghiệm AZT khiến bệnh nhân yếu đi nhanh chóng và đi đến gần cái chết hơn, Ron sang tận Mexico, Nhật, Israel… để tìm mọi loại thuốc giúp mình và những người nhiễm HIV khác có thể làm chậm lại các triệu chứng, cũng như làm đủ mọi chiêu trò để đối phó với hệ thống quy định nghiêm ngặt của Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và Chính phủ Mỹ để được sử dụng những loại thuốc này.

Tài tử đẹp trai Matthew McConaughey đã phải giảm gần 30kg và nghiên cứu rất kỹ tâm lý nhân vật để vào vai thợ điện Ron Woodfoof tiều tụy, bệnh hoạn, nát rượu, nghiện ma túy, quỵt tiền cá độ đấu bò, chửi tục như ngóe, buôn lậu và quan hệ tình dục bừa bãi. Cũng là một Ron cô đơn tuyệt vọng và khao khát sống cùng với sự khôn ngoan nhạy bén, quyết liệt qua hành trình chiến đấu với căn bệnh, với sự kỳ thị, với cả hệ thống y tế và luật pháp.

Cũng phải kể đến diễn xuất không kém phần xuất sắc của Jared Leto trong vai Rayon, chàng trai đồng tính, thích mặc đồ nữ, cũng bị nhiễm HIV/AIDS. Dù có vẻ xảo quyệt và cứng cỏi của một người dưới đáy xã hội vốn bị kỳ thị nặng nề, nhân vật Rayon vẫn mang vẻ nữ tính, mong manh, yếu đuối, thích làm đẹp, và cái đáng thương, đáng yêu của người luôn khao khát được quan tâm, được thừa nhận.

Sự hài hước của một bi kịch

Cặp đôi nhân vật với diễn xuất tinh tế và đầy thuyết phục này, cùng với nhân vật bác sĩ Eve (Jenifer Garner đóng) đã làm nổi bật cái nền câu chuyện đầy mâu thuẫn của nước Mỹ.

Ở tầng lớp những người dưới đáy xã hội, những “tay ăn chơi” như Ron và Rayon, những người bất cần đời nhất, lại chính là những người có khát vọng sống mãnh liệt nhất, sức sống kỳ lạ nhất. Vừa kỳ thị vừa bao dung. Rất thô thiển, thực dụng mà vẫn coi trọng tình bạn, tình người.

Ron yêu quý và tôn trọng bác sĩ Eve, gọi cô là “bác sĩ đích thực”, nhưng cũng sẵn sàng lừa cô để lấy trộm đơn thuốc. Rayon có thể tính toán từng đồng lợi nhuận khi làm ăn chung với Ron, nhưng cũng đã chịu tìm gặp lại người cha đã từ mặt bao nhiêu năm và bán cả bảo hiểm nhân mạng của mình để có số tiền lớn giúp Ron vượt qua cơn khó khăn.

Sự mâu thuẫn đôi khi vừa ngộ nghĩnh vừa ấm áp khi chính Ron, kẻ lẽ ra tuyệt vọng trước cái chết cận kề, tuyệt vọng vì câu lạc bộ của mình phá sản, lại là người an ủi bác sĩ Eve và khuyên cô nên làm gì, nên “hưởng thụ cuộc sống” như thế nào, đã ôm cô an ủi khi Eve mất việc vì bảo vệ quyền lợi bệnh nhân.

Không biết điều gì có thể làm người ta tuyệt vọng hơn: cái chết hay một cuộc sống mà không biết phải làm gì với tất cả những ràng buộc và mâu thuẫn vô lý xung quanh?

Đó là cái mâu thuẫn của một đất nước có đầy những quy định chặt chẽ để “bảo vệ an toàn” cho bệnh nhân như cấm bán, sử dụng thuốc không do FDA cấp phép, thì cũng có những cách lách luật ngoạn mục như câu lạc bộ “Dallas buyers” mà Ron lập ra.

Những mâu thuẫn đôi khi khiến bộ phim tưởng là bi kịch hóa ra khá hài hước và sinh động, khi những điều tưởng hết sức ngông cuồng đã trở thành sự thật. Thợ điện nhiễm HIV/AIDS Ron Woodfoof đã đối diện với đại diện FDA và luật lệ của liên bang trong những phiên tòa.

Những thứ mâu thuẫn bi hài đó quyện chặt vào nhau một cách tự nhiên nhất trong bộ phim, hầu như chẳng ai thắc mắc tại sao lại thế. Bởi vì đó là về nước Mỹ vốn đầy mâu thuẫn, đầy sai lầm và cũng luôn tìm cách sửa chữa những sai lầm của chính mình.