Giảm tải không phải là làm mỏng sách giáo khoa

Ngoài lý do “bỏ chỗ nào thầy cô đỡ phải dạy chỗ đó”, nhiều giáo viên cho rằng trong chương trình - sách giáo khoa (SGK) thật sự có những nội dung “đáng bỏ”. “Chương trình được thiết kế theo vòng trôn ốc nhưng có một số bài dạy ở lớp 7, lớp 9 lại dạy, lên lớp 10 vẫn nhắc lại nên bỏ đi là hợp lý. Nhiều bài diễn đạt dài dòng, kiến thức nặng nề, không đem lại lợi ích gì cho học sinh trong cuộc sống cũng như trong kỳ thi đại học” - thầy Phạm Văn Hoan, phó hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi (Hà Nội), nhận xét.

Có rất nhiều giáo viên băn khoăn không hiểu bộ căn cứ vào cơ sở khoa học nào để giảm tải. Liệu bộ đã xác định thế nào là “đúng tải”, từ đó chiếu theo chương trình từng môn mà “giảm tải”, thậm chí “tăng tải” nếu cần? Liệu có phải bộ thấy dư luận kêu ca quá tải nên giảm tải như một động thái trấn an? Chưa kể, khi bàn đến vấn đề giảm tải có giảm được áp lực học hành, các giáo viên dạy các bộ môn khác nhau đưa ra những ý kiến rất khác nhau. Số phận những môn được coi là “phụ” như thể dục, giáo dục công dân... trong “cơn say” giảm tải mới này cũng đang được định đoạt khi tâm lý học sinh thấy rằng chúng là “quá tải” trong lịch học chính khóa và học thêm dày đặc của các em.

Giảm tải: giảm áp lực thi cử và dạy tốt

Cùng quan điểm với nhiều giáo viên về việc giảm tải chưa chắc đã giảm được áp lực học thêm, PGS.TS Hà Huy Bằng, phó chủ nhiệm khoa vật lý Trường ĐH Khoa học tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội, cho rằng để câu chuyện giảm tải thật sự có ý nghĩa thực tế, Bộ GD-ĐT cần giảm tải đồng bộ, triệt để. “Bộ cứ bảo đề ra không khó, không nằm ngoài chương trình nhưng tôi lại thấy đề thi ĐH năm nào cũng ra ở mức độ khó, đặc biệt là môn toán. Điểm sàn 13 là minh họa sinh động nhất cho nhận định này. Nếu đề không khó, đa số học sinh phải đạt bình quân 5 điểm/môn chứ? Đằng này lấy sàn 13 điểm cả ba môn mà nhiều trường còn kêu vì tuyển sinh chật vật. Giảm tải nhưng đề thi vẫn khó, thế thì giảm tải là thừa” - PGS.TS Hà Huy Bằng nói.

Vai trò của người thầy ra sao trong quá trình xác định giảm tải và giảm tải thực? “Cách tập huấn cho giáo viên như hiện nay rất không ổn. Mời các giáo sư, tiến sĩ ở bộ về giảng lại cho giáo viên những bài họ sẽ giảng cho học sinh trên lớp thì ai nghe? Giáo viên cần có những tiết thực hành rồi cùng nhau mổ xẻ rút kinh nghiệm từ những tiết thực hành đó” - cô Hồ Thanh Diện, giáo viên môn giáo dục công dân Trường THPT dân lập Hà Nội, bức xúc.

Khi chương trình đã thiết kế chuẩn, giáo viên hiểu đúng chương trình, độ dày mỏng của cuốn SGK không còn là vấn đề. “Có lần GS Nguyễn Lân Dũng giơ trước chúng tôi một cuốn SGK lớp 11 của Nepal dày 800 trang. Những cuốn SGK của Mỹ, Pháp mà tôi và nhiều học giả khác được tiếp cận cũng có độ dày tương tự. Vì lẽ đó mà tôi cho rằng giảm tải không phải là làm mỏng SGK mà vấn đề cốt yếu nhất là giáo viên dạy như thế nào!” - GS.TS Nguyễn Minh Thuyết nêu vấn đề.