Nhiều đề án, thực hiện chẳng bao nhiêu

Bộ có đánh giá thu hút FDI giảm trong những năm gần đây nhưng lại chưa thấy có giải pháp cụ thể. Trong khi đó, ở cấp Chính phủ, Thủ tướng đã có chỉ đạo để khắc phục tình hình, cụ thể là chỉ thị 1617, nhưng do khâu tổ chức thực hiện không được triển khai kịp thời nên dẫn đến các kết quả thu hút và sử dụng FDI “tụt dốc”.

Sau chỉ thị 1617 (ngày 19-9-2011) của Thủ tướng Chính phủ, một loạt đề án đã được xây dựng nhưng kết quả vẫn là câu trả lời còn bỏ ngỏ.

Có thể kể tên một số như: đề án ngăn ngừa và hạn chế tình trạng chuyển giá của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (thời hạn hoàn thành quy định chỉ thị 1617 là quý 4-2011); cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương trong quản lý hoạt động đầu tư nước ngoài (thời hạn hoàn thành quy định tại chỉ thị 1617 là trong quý 2-2012); rà soát quy hoạch và công bố định hướng thu hút FDI theo ngành, lĩnh vực, địa phương, vùng lãnh thổ; kiểm tra, giám sát tình hình giải ngân và hiệu quả sản xuất kinh doanh của các dự án có quy mô lớn, sử dụng nhiều đất (thời hạn hoàn thành quy định tại chỉ thị 1617 là quý 4-2011); đề án nâng cao hiệu quả chuyển giao công nghệ của dự án có vốn FDI (thời gian hoàn thành quy định tại chỉ chị 1617 là tháng 5-2012); đề án nâng cao chất lượng đầu tư, hiệu quả quản lý nhà nước và định hướng FDI trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản giai đoạn 2011-2020 (thời hạn hoàn thành quy định tại chỉ thị 1617 là tháng 5-2012); đề án nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai, môi trường và sử dụng tài nguyên khoáng sản các dự án FDI (thời hạn hoàn thành quy định tại chỉ thị 1617 là tháng 5-2012)…

Bộ KH-ĐT đang làm đầu mối hoàn thiện dự thảo quyết định mới của Thủ tướng về việc thực hiện đề án “Đánh giá thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài và định hướng 2020” rà soát các kết quả đã thực hiện được của các bộ, UBND các địa phương khi triển khai chỉ thị 1617 để có được các đề xuất giải pháp tổ chức thực hiện phù hợp. Giải pháp đưa ra mà chung chung quá thì rất khó thực hiện. Chẳng hạn một trong số các giải pháp là “Tiếp tục thực hiện tốt ba khâu đột phá là cải cách thể chế, cải thiện cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao”. Cái này quá đúng và không chỉ đúng lúc này mà 10 năm trước cũng đúng, 10 năm sau cũng đúng.

Thông điệp đầu năm mới của Thủ tướng đã nêu: “Có thể chế và chính sách tốt là rất quan trọng nhưng chưa đủ. Thể chế và chính sách được vận hành thông qua thủ tục hành chính và đội ngũ cán bộ, công chức”. Việc thực hiện không nghiêm túc các chỉ thị, quyết định đã chứng minh nhận định trên. Do vậy, để sớm ngăn chặn đà suy giảm FDI cho năm 2013 và những năm sau, cùng mục tiêu là nâng cao sức cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam, cần xây dựng ngay một chương trình hành động cụ thể trong năm 2013. Có lẽ chưa cần thêm điều gì mới, mà trước mắt cần nghiêm túc thực hiện các nội dung và giải pháp chủ yếu đã nêu tại chỉ thị 1617 cũng đủ cải thiện được tình hình.