Tấm và Cám là hai mẹ con...

Phóng to

Minh họa: Bích khoa

Mỗi đề thi là một câu chuyện có tên chuyện, chủ đề và khoảng 3-5 bức tranh minh họa. Thí sinh cầm đề và kể chuyện theo trình tự các bức tranh. Vì đã có tranh minh họa, gợi ý nên chỉ cần nắm chủ đề, logic chuyện là thí sinh có thể diễn đạt được nội dung. Thực hiện được yêu cầu cơ bản đó, thí sinh đã có 5/10 điểm. Số điểm còn lại tùy thuộc vào năng khiếu, nghệ thuật kể của các em.

Xem ra với đề thi như thế, việc đạt điểm trung bình, thậm chí chỉ cần 1-2 điểm là không khó lắm, nếu không nói là quá dễ. Vậy mà vẫn có rất nhiều thí sinh nhận điểm 0. Và đáng ngạc nhiên, đáng buồn hơn là những điểm kém đó rơi vào các thí sinh có đề thi thuộc đề tài rất quen thuộc là truyện cổ tích, truyền thuyết của dân tộc.

Nhiều thí sinh không hề biết gì (hoặc không còn nhớ gì?) về Sự tích trầu cau, Sự tích quả dưa hấu, Sự tích bánh chưng bánh giầy... Những câu chuyện cổ tích quá quen thuộc, hầu như ai cũng đã nghe từ tấm bé. Vậy mà những cái tên như Mai An Tiêm, Lang Liêu lại quá đỗi xa lạ với những thí sinh này.

Khi giám khảo hỏi: Lạc Long Quân và Âu Cơ gặp gỡ và chia tay như thế nào, Thánh Gióng xin nhà vua những gì để ra trận, vua Hùng đòi những lễ vật gì khi kén chồng cho Mỵ Nương, vì sao có tên gọi là hồ Gươm... thì các thí sinh chỉ nhớ mang máng hoặc lẫn lộn lung tung.

Có thí sinh mở đầu chuyện Tấm Cám với câu: Ngày xưa có hai mẹ con tên là Tấm và Cám... rồi lúng ta lúng túng nhìn vào các bức tranh mà mãi mới nói thêm được câu: Cám là mẹ, Tấm là con... 0 điểm, chắc chắn rồi, nhưng sao thấy buồn ghê gớm!

Nếu không trực tiếp chấm thi, tôi sẽ không thể nào tin những trường hợp trên là có thật. Là người Việt, đã tốt nghiệp tú tài, chọn thi vào ĐH sư phạm ngành giáo dục mầm non mà không biết gì những chuyện cổ về tổ tiên nước mình, thật không thể nào hiểu nổi!

Dù các trường hợp như trên không nhiều, chỉ khoảng vài chục trong số hàng ngàn thí sinh, nhưng vẫn thấy day dứt quá. Các em đã lớn lên như thế nào, được nuôi dạy ở gia đình ra sao? Các em đã được kể chuyện gì ở trường mẫu giáo? Các em học những gì suốt 12 năm qua ở trường phổ thông?...