Netflix và nỗi bất công dành cho credits

Không vội về ngay mà ở lại xem credits (danh đề) là cách để thể hiện sự tôn trọng đối với những người đóng góp cho bộ phim. Đó là chuyện xem phim ngoài rạp, còn khi ngồi nhà xem phim trực tuyến (streaming), chuyện xem credits tưởng dễ mà lại bị chính nền tảng cung cấp dịch vụ làm khó.

Trên mạng thỉnh thoảng có người phản ứng chuyện rạp mở đèn khi còn credits để giục khán giả về nhanh cho, để họ còn dọn dẹp chuẩn bị cho suất chiếu kế tiếp. Các dịch vụ streaming cũng có kiểu “chơi không đẹp” như vậy với credits, nơi vinh danh tất cả những người đã cùng làm nên bộ phim dù với vai trò nhỏ nhất.

Xem hết credit là cách mà các tín đồ điện ảnh thể hiện sự tôn trọng lớn đối với những người đóng góp làm nên một bộ phim.

Với Netflix, khi hết một tập, góc phải màn hình sẽ hiện ra 2 nút: Watch credits và Next episode, kèm theo thông báo đếm ngược trong vòng 5 giây. Nghĩa là ai muốn xem credits thì phải nhanh tay mà bấm cho kịp. “Chuyện này giống như quý vị vừa nuốt xong muỗng cuối cùng thì tay bồi lao đến, vội vã dọn chén dĩa rồi thò menu ra, bắt quý vị chọn ngay một set đồ ăn mới” - cây bút Daniel Pemberton viết trên The Guardian (Anh) ngày 15-6.

Theo Pemberton, không chỉ Netflix mà người dùng đa số nền tảng streaming hiện nay như Amazon và BBC iPlayer đều gặp chuyện khó chịu như vậy. Pemberton không phải là tiếng nói lẻ loi than phiền về sự bất công mà các nền tảng streaming dành cho credits.

Mạng xã hội Reddit có đến gần chục chủ đề xoay quanh chuyện này, từ yêu cầu Netflix “ngưng cắt bỏ phần credits” đến nhờ sự trợ giúp kiểu “muốn Netflix chiếu credits thì phải làm sao?”.

Một người tên Mark Boszko còn tổ chức hẳn chiến dịch thu thập chữ ký trực tuyến trên trang change.org, đòi Netflix phải để người dùng xem credits mà không phải thao tác gì thêm. Boszko cho rằng việc bày ra nội dung mới, thúc giục người dùng xem tiếp trong khi lẽ ra phải hiện credits giống như “hét vào mặt khán giả rằng những người trong credits kia chả có gì quan trọng, hãy đi mà xem thứ khác nhanh đi này”.

Ngồi nán lại trong rạp để xem hết credit phim là hạnh phúc đặc biệt của các tín đồ điện ảnh thực thụ.

Boszko đề xuất chỉ cần Netflix có chỗ cho người dùng đánh dấu chọn được xem toàn bộ credits khi một bộ phim hay tập trong series dài kỳ kết thúc, thay vì buộc họ cứ phải bấm “xem credits” cho mỗi lần xem. Tháng 12-2019, Raphael Matthew Bob-Waksberg, tác giả series BoJack Horseman công khai chỉ trích Netflix, nơi chiếu bộ phim của ông, vì “ngược đãi” credits.

Tại thời điểm đó, cứ hết một tập thì Netflix sẽ hiện credits ở một cửa sổ nhỏ, chồng lên màn hình chính lúc này là cảnh của một phim khác, mời gọi người xem. Theo Bob-Waksberg, hàng trăm người làm việc không mệt mỏi đâu phải để tên họ được hiện trên một khung nhỏ xíu mà còn bị cắt ngang để chiếu trailer của phim khác.

Ta đã rõ cái lý của các nền tảng streaming khi không muốn người dùng xem credits: tối ưu hóa mọi thứ để đảm bảo người dùng vừa dứt tập này là có ngay tập khác. Tưởng là tiện cho người dùng, nhưng làm vậy là thiếu tôn trọng cả người xem lẫn những người được vinh danh trong phần danh đề.

Credits không chỉ là dòng chữ trắng chạy trên màn hình đen. Nó chứa đựng nhiều thông tin lý thú như quy mô của bộ phim, bối cảnh quay, tên các ca khúc... Với cơ chế hiện tại, người xem phải chạy đua với tính năng tự động phát tập tiếp theo của Netflix nếu không muốn bị bỏ lỡ các thông tin này.

Ảnh: Credit chứa rất nhiều thông tin quan trọng và thú vị, giúp ta nghiền ngẫm và ngấm tất cả những gì vừa xem.

Theo Pemberton, credits có thể là thời khắc quan trọng để ta suy nghĩ, đánh giá, nghiền ngẫm để “ngấm” tất cả những gì vừa xem, để thấy có bao nhiêu người (không chỉ người nổi tiếng) đã làm việc từ con số 0 để tạo nên bộ phim, hoặc để nghe đoạn nhạc kết thúc phim, một phần được đầu tư kỹ lưỡng chứ không phải chọn đại làm đùa.

“Tôi không phiền nếu ai đó không hứng thú với credits, nhưng sẽ không hài lòng khi tại thời điểm lẽ ra bạn phải suy tưởng về hành trình vừa có (với bộ phim) thì lại bị bắt phải tìm remote hoặc bị ‘đẩy’ sang hành trình khác chỉ trong vài giây” - Pemberton viết.

Pemberton kỳ vọng những lời kêu gọi như của Mark Boszko có thể mang đến sự thay đổi. “Nếu không thì khoảnh khắc ta đắm chìm trong cảm xúc và suy ngẫm về bộ phim sẽ mất đi mãi mãi vì các công ty chỉ quan tâm đến việc tối đa hóa sự xuất hiện của họ trong nhãn cầu thay vì tim ta”.■