Jurgen Klopp và thách thức nâng tầm “gegenpressing”

Tranh tường Klopp ở thành phố Liverpool. Ảnh: Liverpool Echo

Ngay sau khi chính thức giành đủ số điểm để trở thành nhà vô địch mới của Giải ngoại hạng Anh mùa 2019-2020, Liverpool của Klopp đã nhận thất bại bốn bàn không gỡ trên sân của Manchester City. Đây là lời cảnh báo nặng đô và kịp thời cho sự chuẩn bị của Liverpool trên hành trang bảo vệ ngôi vương mùa sau.

Cũng thật thú vị khi đặt Klopp và Joseph Guardiola - HLV Manchester City - cạnh nhau, trong một sự so sánh lý thú về hành trình của họ. Trong 10 năm, có lẽ chỉ họ là những chiến lược gia thực sự xứng đáng với vai trò “khai chi lập phái”. (Có thể kể thêm Jose Mourinho hoặc Diego Simeone ở Atletico Madrid, nhưng cả hai đều có quan điểm bóng đá ít nhiều tiêu cực hơn và đến nay đã không còn được coi là thành công). Đều là những người kế thừa, nhưng Guardiola và Klopp đều đã đưa bóng đá “tiki-taka” và “gegenpressing” lên đỉnh cao của nó.

Gegenpressing là một từ tiếng Đức, nghĩa là “chống pressing”, tức tìm mọi cách không để đối thủ gây sức ép lên đội nhà, một kiểu “triệt quyền đạo” của bóng đá. Theo đó, khi mất bóng, phải tìm mọi cách gây áp lực lên cầu thủ đối phương để giành lại bóng, hoặc ít nhất áp sát đủ để không cho đối phương có thời gian tổ chức và gây sức ép. Hiện giờ, những tiền đạo của Liverpool, như Sadio Mane và Mohamed Salah, được coi là “hậu vệ tuyến đầu” của Klopp.

Thực ra đó không phải là một phát minh mới. Bản thân HLV người Đức không giấu giếm việc ông chịu ảnh hưởng từ Arrigo Sacchi, người đã tạo cảm hứng cho Wolfgang Frank, HLV của Klopp trong thời gian ông còn chơi bóng ở Mainz 05. Trả lời phỏng vấn Mediaset khi còn ở Borussia Dortmund, Klopp nói: “Tôi chưa từng gặp Sacchi, nhưng tôi học mọi thứ trên cương vị huấn luyện viên từ ông ấy và người thầy yêu thích của tôi (Wolfgang Frank), người đã học từ Sacchi”. Sacchi, dù trưởng thành từ truyền thống phòng ngự “đổ bêtông” kiểu Ý, lại trở thành HLV tiền phong ở châu Âu bước lên vinh quang bằng thứ bóng đá chủ động, không chỉ tấn công chớp nhoáng mà còn nhắm vào việc bẻ gãy những ý đồ tấn công của đối phương từ trong trứng nước, nhất là ở AC Milan giai đoạn 1987-1991. Trong khi hầu hết các đội bóng lúc bấy giờ đều cố lùi về phòng ngự sau khi mất bóng, Sacchi buộc cầu thủ của ông phải duy trì cấu trúc phòng ngự khu vực kèm theo bẫy việt vị và áp sát, tranh chấp liên tục.

Klopp đã thực sự nâng tầm tư duy đó. Từ thời ở Dortmund, ông nổi tiếng với việc để cặp hậu vệ cánh Łukasz Piszczek - Marcel Schmelzer dâng cao không kém các tiền vệ, đôi khi thậm chí như các tiền đạo treo cánh. Liverpool hiện giờ cũng vậy với bộ đôi Andrew Robertson - Trent Alexander-Arnold. 30 năm trước, hai biên của Sacchi là Paolo Maldini - Mauro Tassotti huyền thoại. Tại Dortmund, Klopp đưa Matt Hummels lên thành một biểu tượng trung vệ có khả năng đọc trận đấu và phân phối bóng, nhân vật tương ứng ở Liverpool là Virgil van Dijk. Với Sacchi, đó chính là Franco Baresi.

Ở AC Milan, bộ ba “Hà Lan bay” Ruud Gullit, Frank Rijkaard và Marco van Basten làm mưa làm gió khắp châu Âu. Với Klopp - Dortmund là Nuri Sahin (sau này là Ilkay Gundogan), Marco Reus và Robert Lewandowski. Còn tại Liverpool hiện giờ là Roberto Firmino, Salah và Mane. Nhưng lối chơi mà Klopp xây dựng tốc độ hơn nhiều, phần khách quan là do bối cảnh bóng đá hiện đại, nhưng phần chủ quan là tính cách bùng nổ của chiến lược gia người Đức, so với người tiền bối Sacchi.

Nhưng không chỉ có chiến thuật, nổi tiếng với khả năng truyền cảm hứng, Klopp đã nuôi ý chí chiến đấu và gầy dựng cho Liverpool một tinh thần có lẽ chưa từng thấy với Anfield từ thời Bill Shankly - Bob Paisley. Hiện giờ, Klopp xem như đã khá trọn vẹn với Liverpool, câu hỏi đặt ra là ông sẽ làm được những gì nữa khi đã ở trên đỉnh cao.■