Việt Nam sẽ hỗ trợ giá vaccine nội địa ngừa COVID-19

Dự kiến tháng 3-2021, nhà sản xuất sẽ bắt đầu tiến hành thử nghiệm vaccine ngừa COVID-19 giai đoạn 2, nếu suôn sẻ VN sẽ có vaccine sớm hơn dự tính. Nhưng nếu không có trợ giá hoặc các hình thức hỗ trợ nào khác, chi phí mua vaccine sẽ là trở ngại với nhiều người. Do đây là nghiên cứu mới nên giá vaccine thường sẽ cao vì ảnh hưởng bởi chi phí bản quyền nghiên cứu, phát triển.

Tại VN, Công ty Nanogen là đơn vị đầu tiên được thử nghiệm vaccine ngừa COVID-19 trên người. Tháng 3-2021, Nanocovax sẽ tiêm thử vaccine Nanocovax trên nhóm lớn (khoảng 600 người tình nguyện), nhằm đánh giá tính sinh miễn dịch của vaccine.

Trong điều kiện cả thế giới săn tìm vaccine, như ở Singapore, với 5 triệu dân thuộc diện được cấp vaccine, chính phủ nước này đã dành khoảng 750 triệu USD cho khoản chi phí này. VN xấp xỉ 100 triệu dân, khoản tiền mua vaccine sẽ rất lớn và ngân sách không thể chi trả nổi. Quy định hiện hành cũng không đưa việc tiêm vaccine vào danh mục dịch vụ bảo hiểm y tế chi trả. 

Tuy nhiên, Chính phủ đã tạo cơ chế để Công ty Nanogen tiếp cận nguồn vốn phát triển (vay không lãi suất) tại TP.HCM. Riêng khâu thử nghiệm lâm sàng trên người chi phí khoảng 90 tỉ đồng. “Như kiểm toán đã tính thì giá vaccine chỉ khoảng 120.000 đồng/mũi tiêm vaccine COVID-19 nội địa. Do đây là dự án được Chính phủ đặt hàng nghiên cứu nên sẽ có chính sách hỗ trợ giá cho người được tiêm” - ông Nguyễn Ngô Quang, phó cục trưởng Cục Khoa học, công nghệ và đào tạo (Bộ Y tế), cho biết. 

Với nguồn vaccine ngoại, thông tin từ Bộ Y tế cho biết các đơn vị liên quan đang tính toán đến hình thức trợ giá, theo hướng “Nhà nước và nhân dân cùng góp”, để giá vaccine đến tay người dân vào khoảng 5 USD/mũi tiêm, tức khoảng 115.000 đồng. Mức giá này, theo ông Quang, là “có thể chấp nhận được”.

Theo ông Hồ Nhân - chủ tịch HĐQT kiêm tổng giám đốc Công ty Nanogen, hiện nay tại VN không có trung tâm có thể tiến hành khâu “test thử thách” trên linh trưởng (khâu bắt buộc trước khi tiến hành thử nghiệm trên người), nên nhóm nghiên cứu chuyển mô hình thử thách trên chuột hamster. 

Theo các quy trình cũ, thời gian phát triển một vaccine cần 5-10 năm. Tuy nhiên do dịch COVID-19, các vaccine sẽ ra thị trường sớm nhờ vào các giấy phép đặc biệt. Nếu VN cấp “giấy phép đặc biệt” và khâu thử nghiệm trên người suôn sẻ, vaccine ngừa COVID-19 nội địa có thể ra thị trường vào tháng 5 tới. Trước mắt sẽ ưu tiên cho các nhóm người thuộc tuyến đầu, gồm y bác sĩ, nhân viên hàng không, du lịch, người có nguy cơ cao...

Theo đánh giá của các chuyên gia, công nghệ vaccine nội địa trong sản xuất Nanocovax là mới và sản phẩm là rất an toàn. Điều còn chờ đợi chỉ còn là tính sinh miễn dịch và hiệu quả bảo vệ. Ông Hồ Nhân cho rằng thời gian tới vaccine ngừa COVID-19 sẽ phải sử dụng hằng năm, tương tự vaccine cúm mùa. 

Trên thế giới, cũng đã có nhà sản xuất công bố hiệu quả bảo vệ của vaccine COVID-19 của họ là hai năm. Song việc khẳng định hiệu quả bảo vệ hai năm của một số vaccine cần có thêm thời gian, và các nhà sản xuất vaccine hiện nay đều đang vừa tiêm vừa nghiên cứu thêm. ■