Lãnh địa của tướng Soleimani

HỮU NGHỊ 11/01/2020 23:01 GMT+7

TTCT - Sáng thứ bảy 4-1, các kênh 1, 2, 4, và 5 của Đài truyền hình nhà nước Iran IBTV đồng loạt chạy dải băng tang tưởng niệm viên tướng Qasem Soleimani. Đài Al Masar Al Oula của Iraq cũng dán ảnh ông này cùng viên phó tướng Abu Mahdi al-Muhandis của Lực lượng vận động quần chúng Iraq (PMF) bên góc trái. Hai góc nhìn trên truyền hình đó phần nào cho thấy lãnh địa một thời của ông Soleimani.

Cả triệu người đã dự đám tang ông Soleimani ở Tehran. Ảnh: CNN
Cả triệu người đã dự đám tang ông Soleimani ở Tehran. Ảnh: CNN

Cả ngày 4-1, Đài Al Masar Al Oula trực tiếp cảnh dân chúng Iraq xuống đường tuần hành dài cả cây số, tay phải nhịp nhàng đấm ngực theo kiểu Hồi giáo Shia. Đôi lúc đài này tiếp sóng trực tiếp chương trình của IBTV 1 chiếu cảnh dân Iran xuống đường bày tỏ thương tiếc ông Soleimani. 

Cảnh tượng đó tiếp diễn suốt cuối tuần sang tận thứ hai, 6-1, với lễ tang viên tướng nay được xem là tử đạo, mà éo le thay, người đã góp tay “phong thánh” cho ông Soleimani chính là Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Mãnh lực Soleimani

Các bộ phim tư liệu chiếu trên IBTV về viên tướng một thời oanh liệt cho thấy hai mặt hoạt động của ông này. Những phóng sự ông thanh sát tiền tuyến, chỉ trỏ trên các bản đồ quân sự là chuyện đã đành; những phóng sự quay ông hùng hồn diễn thuyết hàng giờ trước đủ mọi cử tọa từ quân nhân cho tới dân sự, càng cho thấy vai trò chiến lược gia và tướng chỉ huy trận tiền trên cả hai mặt trận ngoại giao và quốc phòng vượt quá cái lon thiếu tướng của ông.

Cái lon thiếu tướng khiêm tốn này (Sarlashgar) đánh lừa những ai không hiểu biết về quân đội Iran thời Cách mạng Hồi giáo. Tuy trong danh mục cấp tướng còn có cấp trung tướng (Sepahbod) là cao nhất, song cho tới nay chỉ phong tới cấp thiếu tướng và hiện chỉ có 14 thiếu tướng trên cả nước, bốn trong quân đội chính quy đông đến gần cả triệu người (523.000 hiện dịch và 350.000 dự bị), 9 trong lực lượng Vệ binh cách mạng (120.000 người) và một không nhiệm sở, theo Wikipedia. Tình hình càng căng, tướng lãnh càng hiếm và tinh nhuệ.

Kế đến, cái tên Vệ binh cách mạng (IRGC) cũng dễ gây hiểu lầm đây là lực lượng thứ yếu bên cạnh quân đội chính quy, trong khi đây mới chính là lực lượng tinh nhuệ và trung thành bậc nhất, có nhiệm vụ bảo vệ chế độ Hồi giáo cả trong và ngoài nước.

Dân Iran gọi tổ chức này một cách ngưỡng mộ là Sepāh-e Pâsdârân (Đội quân của những người bảo vệ). IRGC bao gồm cả một lực lượng không quân và tên lửa riêng, mà đáng ngại nhất là các đơn vị máy bay không người lái và tên lửa, vốn kiểm soát tên lửa chiến lược của Iran gồm các tên lửa đạn đạo có tầm bắn trên 1.000km như Fajr-3 MIRV đa đầu đạn có khả năng tránh tên lửa phòng không, Shahab-3, Ghadr-110, Ashoura, Sejjil…

Vụ tấn công vào các cơ sở lọc dầu của Saudi sáng sớm 14-9-2019 với 18 máy bay không người lái và 7 tên lửa đạn đạo từ khoảng cách hơn 1.000km rất có thể là “tác phẩm” của lực lượng này (phe Houthi nhận họ là “tác giả”, song Mỹ nhất định cho rằng Iran mới là thủ phạm; cho dù phe Houthi có là “tác giả” thì càng cho thấy nếu “đệ tử” Houthi đã đánh đấm dữ dằn như vậy, “sư phụ” IRGC công phu còn tới đâu).

Trên tất cả là thiếu tướng Soleimani, nhất là khi lực lượng Quds của ông này trực tiếp dưới quyền đại giáo chủ Khameinei, không thông qua bất cứ bộ trưởng nào. Trong cơ cấu quyền lực, vũ khí trang bị, nhiệm sở và nhiệm vụ của Quds, mà The New Yorker cho là tương đương với CIA và lực lượng đặc biệt Mỹ gộp lại, rõ ràng tướng Soleimani đã âm thầm tự ấn định, chỉ đạo và thực thi đường lối quốc phòng đối ngoại, bởi thế có biệt danh là tư lệnh trong bóng tối.

Cựu giám đốc CIA David Petraeus từng kể một câu chuyện chứng minh tầm ảnh hưởng của Soleimani. Khi còn là tướng chỉ huy chiến dịch của Hoa Kỳ tại Iraq năm 2008, Petraeus nhận được một tin nhắn từ Soleimani do một lãnh đạo cấp cao của Iraq chuyển: “Tướng Petraeus, ông nên biết rằng tôi, Qasem Soleimani, kiểm soát chính sách đối với Iraq, Lebanon, Gaza và Afghanistan.

Ngay cả đại sứ của chúng tôi ở Baghdad cũng là một thành viên của lực lượng Quds. Và người sẽ thay thế ông ta cũng là một thành viên của lực lượng Quds” (The Hindustimes, 6-1).

Mặt trái của tấm mề đay

Tuy nhiên, bất chấp những hình ảnh trên truyền hình Iraq, ông Soleimani không hẳn là được lòng dân ở đó. Từ đầu tháng 10-2019 đã nổ ra nhiều cuộc biểu tình ở Iraq phản đối sự hiện diện của quân đội Iran khiến hơn 250 người Iraq bị chết và hàng ngàn người bị thương, theo Al Jazeera 2-11-2019.

Tướng Soleimani cũng hôm 2-11 đó bực dọc trả lời: “Iran chẳng dòm ngó gì nước nào, song chúng tôi sẽ triển khai lực lượng nếu kẻ thù muốn sử dụng một địa điểm để tấn công Iran, và chúng tôi sẽ hủy diệt địa điểm đó.

Tầm hoạt động của chúng tôi ra khỏi biên giới nước chúng tôi, tới bất cứ nơi nào mà kẻ thù định âm mưu chống chúng tôi”. Theo tờ The Sta