Thứ sáu, 22/01/2021

Chủ Đề Cửa sổ khoa học

Nghe tiếng hành tinh thầm thì

TTCT - Tất cả thanh âm của một hệ sinh thái, từ tiếng suối chảy róc rách đến tiếng ríu rít chim ca, hòa phối với nhau tạo thành một “khung cảnh âm thanh” (soundscape) độc nhất, như một thứ “vân tay” của môi trường sống đó ở một trạng thái nhất định. Thế nhưng, loài người đã mang đến sự tuyệt chủng và biến đổi khí hậu - những sự ồn ã làm thay đổi cách thiên nhiên thầm thì.

Giữ gìn sự trong sáng cho tên khoa học

TTCT - Các nhà tự nhiên học sống vào thời kỳ Khai sáng ở phương Tây đã quyết định sử dụng tiếng Latin để thể hiện tên khoa học của muôn loài. Toàn là những cái tên xa lạ, dài ngoằng khó nhớ, nhưng không vì thế mà có thể thay chúng bằng những thứ dễ nhớ hơn.

Hóa ra não cố tình quên

TTCT - Các nhà nghiên cứu phát hiện não có những quy trình chủ động cho quên. Rất có thể, “quên đi” chính là trạng thái mặc định của não.

Nobel Vật lý 2020: Cuộc truy tìm lỗ đen

TTCT - Như vậy là giải Nobel vật lý năm nay đã được trao cho ba nhà khoa học Anh, Đức và Mỹ. Một nửa giải thưởng dành cho nhà toán - lý học Roger Penrose (Anh) bởi ông đã “phát hiện rằng sự tạo thành lỗ đen là một dự đoán chắc chắn của lý thuyết tương đối rộng”, nửa còn lại được trao cho hai nhà vật lý thiên văn Reinhard Genzel (Đức) và Andrea Ghez (Mỹ) cho “phát hiện về sự tồn tại của vật thể nén siêu khối lượng ở trung tâm của dải Ngân Hà”.

Đừng để điện thoại “bắt cóc” não trẻ

TTCT - Cả phe ủng hộ việc cho trẻ em dùng điện thoại thoải mái lẫn phe phản đối đều đang ra sức cãi cọ, trong lúc ấy, các kỹ thuật thiết kế vẫn không ngừng được cải thiện để giữ chân và thao túng người dùng mạnh hơn, và “con quỷ” “trộm não” nằm trong thiết kế của smartphone, trong các app chạy trên đó cười thầm.

Những nét cọ cứu mạng

TTCT - Thay đổi màu sắc, vẽ thêm họa tiết… những ý tưởng đơn giản chỉ dùng cọ vẽ và sơn, tưởng chừng không mấy liên quan nhưng lại có thể giúp bảo vệ gia súc khỏi thú săn mồi, hay ngăn không cho chim “đâm đầu vào chỗ chết”. Nhưng trên tất cả là sự can thiệp đó cũng gián tiếp góp phần bảo vệ môi trường và hệ sinh thái.

Động vật cũng giãn cách xã hội

TTCT - Loài người đã và đang bất đắc dĩ giãn cách xã hội, gác lại những chuyến viếng thăm, từ bỏ những tiếp xúc gần gũi với người thân và bè bạn nhằm hạn chế sự lây lan của COVID-19. Lối sống giãn cách này có lẽ chẳng mấy “thuận tự nhiên” với chúng ta, nhưng nó lại là một bản năng sinh tồn phổ biến trong thế giới động vật.